Αρχική Σελίδα : Προσκοπική Τέχνη : Εκπαιδεύσεις : Πέλεκυς

Πέλεκυς (Τσεκούρι)

Κριτήρια Επιλογής Προσκοπικού Πέλεκυ
Μέρη του Πέλεκυ
Φροντίδα - Συντήρηση Πέλεκυ
Πως Χρησιμοποιούμε τον Πέλεκυ
Ασφάλεια
Αν σπάσει το Στυλλάρι
Υλοτομία

 

Μαζί με τον Προσκοπικό σουγιά και το πριόνι, ο πέλεκυς είναι από τα χρησιμότερα εργαλεία που πρέπει να έχουμε μαζί μας σε μια εκδρομή ή στην κατασκήνωση.

Για το λόγο αυτό πρέπει να δωθεί αρκετή προσοχή για την εκλογή του αλλά και κατά τη συντήρηση του.


Κορυφή Κειμένου
Κριτήρια Επιλογής Προσκοπικού Πέλεκυ
Πρέπει το ατσαλένιο του μέρος να είναι πρώτης ποιότητας και αρκετά βαρύ για να μας εξυπηρετεί στη δουλεία μας. Ο ατομικός πέλεκυς είναι συνήθως μικρός και το βάρος του ατσαλένιου μέρους περίπου 1,25 lbs. Τα τσεκούρια υλοτομίας έχουν μεγαλύτερο βάρος. Μην ξεχάσεις με την αγορά του πέλεκυ να προμηθευτείς και μια θήκη για τη λεπίδα. Προστατεύεις έτσι το εργαλείο σου αλλά και τον εαυτό σου και τους άλλους.


Κορυφή Κειμένου
Μέρη του Πέλεκυ
Ο Πέλεκυς αποτελείται από δύο κυρίως μέρη :

  1. Το στυλάρι ή κορμός, το ξύλινο μέρος : χωρίζεται σε δύο μέρη , την κοιλιά και τη ράχη.
  2. Το κεφάλι δηλαδή το μεταλλικό, ατσαλένιο μέρος : χωρίζεται σε τέσσερα μέρη, τη λεπίδα, τη σφύρα, το μάτι ή σφήνα και το πρόσωπο.
Μπορείς να δεις τα μέρη του πέλεκυ στη φωτογραφία που ακολουθεί


Κορυφή Κειμένου
Φροντίδα - Συντήρηση του Πέλεκυ

Πριν να το χρησιμοποιήσεις :

  1. Έλεγξε αν είναι ακονισμένο. Όχι για να πριονίζει αλλά για να κόβει.
  2. Εξέτασε αν το στυλάρι είναι καλά σφηνωμένο μέσα στο μάτι του.
ΠΡΟΣΟΧΗ : αν το στυλάρι δεν είναι καλά σφηνωμένο, πρέπει ο πέλεκυς να επιδιορθωθεί. ΜΗΝ το χρησιμοποιήσεις. Κινδυνεύεις να χτυπηθείς ή να χτυπήσεις άλλους.

Όταν το χρησιμοποιείς:
 

  1. Να το χρησιμοποιείς πάντοτε για τη δουλεία που έχει φτιαχτεί. ΠΟΤΕ ως σκεπάρνι, σφυρί ή σφήνα.
  2. Όταν το αφήνεις, μην το πετάς κατά γης. Κάρφωνε το σε ένα κούτσουρο που το έχεις για το σκοπό αυτό. ΠΟΤΕ όμως σε κάποιο δέντρο γιατί του προκαλείς πληγές.


Μετά τη χρήση :
 

  1. Πάντα καθάριζε τον πέλεκύ σου μετά από κάθε χρήση. ΠΟΤΕ με νερό. Σκούπισε το με  ένα πανί. Αν θα το αποθηκεύσεις για μεγάλο διάστημα μπορείς να του βάλεις και λίγο λάδι.
  2. Φύλασσε το πάντα στη θήκη του.
  3. Εξέτασε αν χρειάζεται ακόνισμα. Πρέπει να είναι έτοιμο για την επόμενη φορά που θα το χρησιμοποιήσεις. Αν έχουν δημιουργηθεί δόντια χρησιμοποίησε μια λίμα. (στη φωτογραφία θα δεις πως να τη χρησιμοποιείς). Μετά ακόνισέ το με τον τρόπο που δείχνει η φωτογραφία.


  Κορυφή Κειμένου
Πως Χρησιμοποιούμε τον πέλεκυ

Καθάρισε το γύρω έδαφος και βεβαιώσου ότι οι κινήσεις σου θα είναι ελέυθερες, χωρίς φόβο να χτυπηθείς ή να χτυπήσει ο πέλεκυς σε πέτρες ή χώματα.

Τοποθέτησε το ξύλο που θα κόψεις σε ένα χοντρότερο κούτσουρο.

Κτύπα ακριβώς εκεί που το ξύλο σου εφάπτεται με το κούτσουρο γιατί αλλιώς το ξύλο που θες να κόψεις θα πεταχτεί με κίνδυνο να χτυπήσει εσένα ή άλλους.

Αν το ξύλο σου είναι λεπτό δώσε του κάθετα κτυπήματα. Αν όμως είναι χοντρό τα κτυπήματά σου πρέπει να είναι λοξά, μια δεξιά και μια αριστερά.

 

 

Αν χρησιμοποιείς μικρό ατομικό πέλεκυ μπορείς να τον κρατάς με το ένα χέρι. Τα μεγαλύτερα τσεκούρια πάντοτε και με τα δύο

 


  Κορυφή Κειμένου
Ασφάλεια

Όταν το χρησιμοποιούμε :

Όπως έχουμε ήδη πει, ποτέ μην χρησιμοποιήσεις τον πέλεκυ αν είναι χαλαρό το στυλάρι.

Καθάρισε το χώρο που θα χρησιμοποιήσεις τον πέλεκυ. Το σωστότερο θα ήταν να έχες ένα μόνιμο εργαστήρι υλοτομίας το οποίο θα είναι περιφραγμένο.

Απομάκρυνε τυχών άλλα άτομα που είναι μαζί σου.

Αν έχεις κουραστεί ΣΤΑΜΑΤΑ αμέσως. Ξεκουράσου γιατί αν συνεχίσεις οι κινήσεις σου θα είναι ανεξέλεγκτες. Ο πέλεκύς σου θα καταντήσει φονικό όπλο.

 

Κατά τη φύλαξη και τη μεταφορά :

Η λεπίδα πάντοτε να καλύπτεται από τη θήκη.

Κράτα τον πέλεκυ με τέτοιο τρόπο ώστε να μην κτυπηθείς εσύ ή να κτυπήσεις κάποιον άλλο.

Όταν θα δώσεις τον πέλεκυ σε κάποιον, κράτα τον ανάποδα απο το στυλάρι, με το κεφάλι προς τα κάτω και τη λεπίδα να βλέπει προς εσένα.


  Κορυφή Κειμένου
Αν σπάσει το Στυλάρι

Αν το στυλάρι του πέλεκύ σου σπάσει μην ανησυχείς. Ακολουθώντας την πάρακατω διαδικασία, θα αντικαταστήσεις το παλιό με ένα καινούργιο που θα προμηθευτείς από την αγορά ή που θα φτιάξεις εσύ ο ίδιος.

1. Βγάλε το σπασμένο στυλάρι :

Σιγουρα θα απορείς πως μπορείς να βγάλεις από το μάτι το σφηνωμένο στυλάρι. Θάψε το κεφάλι του πέλεκύ σου στο χώμα αφήνωντας έξω το μάτι και το σφηνωμένο ξύλο. Βάλε πάνω από αυτά ξύλα και άναψε φωτιά. Η φωτιά μαζί με τα ξύλα θα κάψει και το σπασμένο ξυλάρι και έτσι το κεφάλι θα απελευθερωθεί.

2. Τοποθέτηση νέου στυλαριού :

Α) Αγορά καινούργιου.

Στην αγορά κυκλοφορούν έτοιμα στυλάρια. Προσοχή όμως να πάρετε το σωστό μέγεθος , και να σφηνώνει καλά στο μάτι.

Β) Κατασκευή του δικού σας :

Διάλεξε ένα γερό κομμάτι ξύλο και σχεδίασε με μολύβι το σχήμα του στυλαριού.Προσοχή : τα νερά του ξύλου να είναι παράλληλα με το μήκος του στηλαριού και ποτέ κάθετα ή διαγώνια γιατί θα σπάσει. (σχ. 1 και 2)

Μετά τετραγώνισε ή καλύτερα οκταγώνησε το στηλάρι με τη βοήθεια μιας ξύστρας και της μέγγενης. (σχ. 3)

Συνέχισε να ξύνεις το στηλάρι με τη ξύστρα ώστε να στρογγυλοποιηθούν οι γωνιές. (σχ.4)
Με τη βοήθεια της ράσπας λείανε το στηλάρι(σχ. 5)και μετά πέρασε το δοκιμαστικά στο τσεκούρι και σημάδεψε με ένα μολύβι το μέσο που θα περάσει η σφήνα. (σχ. 6)

Πρόσεξε το τσάκρισμα του στηλαριού και τη χαρακιά της σφήνας. (σχ. 7)

 

Κόψε τη σφήνα (σχ. 8 και 9) και τη γωνιά της άκρης του στηλαριού (σχ. 10)

 

Χτύπησε το στηλάρι καλά με ένα σφυρί για να μπει καλά μέσα στο μάτι. (σχ.11)
Κάρφωσε τη σφήνα και πριόνισε το κομμάτι που περισσεύει. (σχ. 12)


Κορυφή Κειμένου
Υλοτομία

 

Για να υλοτομήσουμε ένα δέντρο πρέπει να ακολουθήσουμε την πιο κάτω διαδικασία :

  1. Υπολογίζουμε προς τα που θα πέσει. Κρατούμε τον πέλεκυ σαν νήμα της στάθμης για να δούμε την κλίση του.

  2. Καθαρίζουμε την περιοχή από κλαδιά δέντρων και άλλα αντικείμενα που ενδεχομένως να δυσχεραίνουν το έργο μας και να είναι επικίνδυνα. Επίσης απομακρύνουμε οποιονδήποτε άλλο είναι κοντά μας.

  3. Στεκόμαστε καλά με ανοιχτά τα πόδια για να έχουμε καλή ισορροπία.

  4. Αρχίζουμε να κόβουμε το δέντρο κτυπώντας 50 – 60 εκατοστά από το έδαφος προς τη μεριά που υπολογίσαμε πως θα πέσει. Τα κτυπήματα πρέπει να είναι ένα λοξό και ένα κάθετο, σχηματίζοντας στο δέντρο μια γωνιά 45 μοίρες.

  5. Αφού κόψουμε λίγο περισσότερο από το μισό κορμό αλλάζουμε προς την αντίθετη κατεύθυνση και επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία κτυπώντας όμως ελαφρώς ψηλότερα.

  6. Όταν θα είμαστε προς το τέλος θα νοιώσουμε τον κορμό να τρίζει και να χάνει την ισορροπία του. Αμέσως απομακρυνόμαστε και φωνάζουμε για να ενημερώσουμε ότι ένα δέντρο ετοιμάζεται να πέσει.Το δέντρο πέφτοντας κλωτσάει προς τα πίσω και υπάρχει κίνδυνος να κτυπήσετε αν δεν τοποθετηθείτε σωστά

 

Προσοχή!!!!

Δεν προχωρούμε στη υλοτόμηση ενός δέντρου αν δεν πάρουμε πρώτα άδεια από το Τμήμα Δασών

 

Κορυφή Κειμένου



Αρχική Σελίδα : Προσκοπική Τέχνη : Εκπαιδεύσεις : Πέλεκυς